اولین دوره مسابقات لیگ برتر - سال 1380

سلطان سنتی لیگ مدرن را فتح كرد

در زمان آغاز ریاست صفایی فراهانی در فدراسیون فوتبال آیین نامه ای با هدف پیشرفت فوتبال باشگاهی در ایران تدوین و تصویب شد اما تعدادی از آئین نامه‌های در نظر گرفته شده برای برگزاری این لیگ پس از گذشت چندین  سال همچنان جنبه اجرایی به خود نگرفته بود که در سومین سال ریاست ایشان در فدراسیون مورد تصویب نهایی قرار گرفت تا از اوایل دهه 80  اولین دوره لیگ حرفه ای فوتبال ایران در زمان تصدی ریاست محسن صفایی فراهانی پس از سالها كش و قوس و دیركرد و انتقادات و پیشنهادات شروع و آغاز به كار كرد. براساس تصویب مسوولا ن اجرایی این رقابت‌ها اولین دوره لیگ برتر باید با حضور 14 تیم آغاز می‌شد،پس 12 تیم آخرین دوره جام آزادگان بدون سقوط دو تیم آخر به دسته پایین تر، به اضافه دو تیم ملوان و ابومسلم که از زیر گروه صعود کرده بودند، باید تیم‌های حاضر در این رقابت ها را تشکیل می‌دادند.
سازمان لیگ برتر ایران نیز به همت صفایی فراهانی – دكتر خبیری – عرفانیان دانشور – دكتر محمد دادكان – محمد رنجبر – علیرضا كرد ( مدیر روابط عمومی سازمان ) – ترابیان – غفاری و تنی چند از كارشناسان و پرسنل فدراسیون فوتبال و سازمان تربیت بدنی تاسیس شد و آغاز به كار كرد .
از مهر ماه سال 80، مسابقات لیگ حرفه‌ای رسما در ایران فعالیت خود را آغازكرد. تیم‌های لیگ رسما اعلام حرفه‌ای گری كردند.دراولین دوره،نارسایی های بسیاری به چشم می آمد اما به هر حال آغاز حركت به نوع خود جالب بود و علیرغم مسائل ریز و درشت و ناهماهنگی های كلان با سایر لیگ های حرفه ای  مسابقات لیگ اول با شركت 14 تیم در 26 هفته آغاز شد.

در اولین دوره لیگ برتر كه با شركت 14 تیم آغاز شد تیمهای زیر حضور داشتند :
1- پیروزی 2- پاس  3- استقلال 4- سایپا  5 – پیكان  6 – سپاهان  7 – ذوب آهن اصفهان     8 – فجر سپاسی شیراز 9 – برق شیراز    10 – تراكتور سازی تبریز  11- ملوان بندر انزلی       12- استقلال رشت    13 - فولاد خوزستان
مربیان حاضر در لیگ برتر سال 80 ( اولین دوره )1–پیروزی ( علی پروین )      8 –فجر سپاسی ( غلامحسین پیروانی )2–استقلال ( منصور پورحیدری )      9 –برق شیراز ( اصغر شرفی )   3–پاس ( همایون شاهرخی )10 –تراكتور سازی ( محمود یاوری – شیخ لاری )4 –سایپا ( محمد مایلی كهن )       11 –ابومسلم ( فرهاد كاظمی )5–پیكان ( حمید علیدوستی )12–فولاد خوزستان (‌وینگو بگوویچ )6–سپاهان ( استانكر پوكله كویچ )   13 – استقلال رشت ( ناصر حجازی )‌7 –ذوب آهن ( بهرام عاطف ) 14 –ملوان ( محمد احمد زاده )‌
سرانجام پس از 26 هفته تلاش ، تیم پرسپولیس تهران با کسب 49 امتیاز به مقام قهرمانی رسید و استقلال تهران نایب قهرمان شد. قهرمانی پرسپولیس در این بازی ها به شکلی عجیب!! رقم خورد.در حالی که استقلال تا هفته ماقبل پایانی با دو امتیاز از پرسپولیس پیش بود درهفته آخر با یک گل مغلوب میزبان خود ملوان شد تا پرسپولیس به لطف پیروزی یک برصفر در خانه برابر فجرسپاسی با 49 امتیاز قهرمان اولین دوره این رقابت ها نامیده شود.
در هشتمین قهرمانی تیم فوتبال پرسپولیس، نفراتی چون داوود فنایی، محمدرضا جونكی زاده، فرشید كریمی، افشین پیروانی، بهروز رهبریفر، علی انصاریان، حسن خانمحمدی، پژمان جمشیدی،حامد كاویانپور، رضا جباری، پایان رافت،محمد برزگر، امیر حسین اصلانیان و... با مربیگری علی پروین حاضر بودند.
در مسابقات لیگ اول حرفهای، نفراتی مثل حامد كاویانپور از پرسپولیس، ابراهیم میرزاپور از فولاد و علی سامره از استقلال بهترین نفرات بودند. دیدار ملوان و استقلال در روز هفتم خرداد سال 81 خاطره انگیزترین بازی سال بود. در این دیدار ملوان، استقلال را شكست داده و قهرمانی را در لیگ اول از تیم استقلال گرفت.
در این دوره لیگ برتر رضا عنایتی از تیم ابومسلم مشهد با به ثمر رساندن گلهای بیشتر عنوان آقای گلی اولین لیگ حرفه ای ایران را كسب كرد .

تیم فولاد خوزستان با رهبری بگویچ در لیگ برتر به عنوان سومی و بهترین شهرستان دست یافت .
در پایان لیگ دوره اول دو تیم استقلال رشت و تراكتور سازی از انتهای جدول و به علت كسب نتایج ضعیف به دسته پائین تر ( لیگ  آزادگان ) كشور سقوط كردند و در ادامه دو تیم صدرنشین لیگ آزادگان یعنی ( استقلال اهواز به مربیگری فیروز كریمی ) و صنعت نفت آبادان به مربیگری ابراهیم قاسمپور به لیگ برتر و دسته اول كشور در سال 81 صعود كردند .
شاید بتوان ماراتن سرخابی تا لحظه آخر را بزرگترین سوژه این دوره قلمداد کرد.پرسپولیسی ها بدون مدیر عامل هر روز بهانه میگرفتند كه از لیگ كنار میكشند اما هر هفته با وساطت استانداری، فدراسیون، شورای تامین،سازمان ورزش و برخی وزارتخانهها ادامه میدادند تا اینكه روز آخر و در یك بازی مشكوك استقلال در انزلی یك بر صفر باخت و پرسپولیس در آزادی با یك گل فجر سپاسی را برد و در كمال ناباوری قهرمان شد. پور حیدری هنوز هم دلیل آن همه توپ گل نشده تیمش را نمیداند.

لیگ اول حرفه ای از دید آمار و ارقام:
تاریخ  شروع مسابقات : 11 آبان ماه 1380 (4 نوامبرسال 2001)
تاریخ پایان مسابقات :  7 خرداد ماه 1381 (28 می سال 2002)
تعداد بازی های انجام شده : 182 مسابقه
تعداد گل های زده شده :382 گل
میانگین گل در هر بازی: 09/2 گل در هر بازی
بهترین خط حمله : ابومسلم با40 گل زده
ضعیف ترین خط حمله : تراکتور سازی تبریز با 12 گل زده
بهترین خط دفاع : فجر سپاسی شیراز با 20 گل خورده
ضعیف ترین خط دفاع : استقلال رشت  با 44 گل خورده
بیشترین پیروزی : استقلال و پرسپولیس با 13 برد
بیشترین باخت : استقلال رشت با 16 باخت
کمترین باخت : پرسپولیس و پاس با 3 باخت
پرگل ترین بازی : ابومسلم مشهد 9- استقلال رشت 2
بهترین تیم شهرستانی: فولاد خوزستان

.