پنجمین دوره مسابقات لیگ برتر - سال 1384

اسب آبی در مراسم قهرمانی آبی ها!

لیگ سال 84، از روز دهم شهریورماه سال 84 با شرکت 16 تیم آغاز شد.
تیم‌های استقلال ، پاس ، سایپا ، صباباتری، ابومسلم، ذوب‌آهن  سپاهان ، فولاد ، پرسپولیس ، فجر شهید سپاسی ، ملوان انزلی ، استقلال اهواز ، راه‌آهن ، برق شیراز ، شموشك نوشهر  و شهید قندی یزد  تیم‌های لیگ این سال بودند.
با توجه به صعود تیم ملی ایران به جام جهانی و شرکت در اردوهای آماده سازی و دیدار های تدارکاتی لیگ امسال باید فشرده تر از سال های قبل برگزار میشد ولی وقفه های بسیار در طول رقابت ها باعث نشد که لیگ با بی برنامگی به پایان برسد که این مسئله در انتهای فصل تعجب همگان را برانگیخت! و مسئولان فدراسیون که از این مساله را باعث غرور و افتخار خود میدانستند تصمیم به برگزاری لیگ ششم با شرکت 18 تیم کردند!!
پنجمین دوره رقابت‌های لیگ برتر باشگاه‌های کشور در حالی آغاز شد که همانند 3 فصل گذشته، قهرمان دوره قبلی لیگ، فولاد خوزرستان، لیگ را با نتایج ضعیف شروع کرد تا قانون نانوشته سقوط قهرمانان ادامه دار باشد.
در این مسابقات باردیگر پاس و استقلال از همان روزهای نخست خود را به عنوان مدعی قهرمانی معرفی کردند و تا هفته‌های پایانی لیگ هم این رقابت‌ ادامه داشت اما اینبار این سبزپوشان تهرانی بودند که ناکام ماندند تا پروژه برنامه 3 ساله قلعه نویی در استقلال با قهرمانی پایان خوشی داشته باشد.
در این فصل در پایان هفته بیست و پنجم، پاس و استقلال در امتیاز 48 مساوی بودند اما شکست غیرمنتظره 3 بر صفر پاس برابر ذوب آهن در اصفهان و متعاقب آن تساوی پر حرف و حدیث 4 بر 4 برابر سپاهان(مسابقه ای که تا دقیقه 83 با نتیجه 4 بر 2 به سود پاس در جریان بود اما در عرض دو دقیقه و با اشتباه کمک داور به تساوی تبدیل شد)، باعث شد پاسی ها صدرجدول را به استقلالی ها بسپارند.
در هفته آخر این دوره از لیگ هم، استقلال 56 امتیازی در ورزشگاه مملو از تماشاگر آزادی با نتیجه 4 بر یک از سد برق گذشت تا پیروزی 4 بر 2 پاس در زمین صبا بی تاثیرمانده و آبی پوشان تهران با یک امتیاز بیشتر از سبزپوشان جام قهرمانی را بالای سرببرند.استقلال با قلعه‌نویی سه سال در كورس قهرمانی بود و بالاخره در آخرین روز لیگ پنجم به عنوان قهرمانی دست یافت که ضمن انتقام گرفتن از تیم پاس، پروژه برنامه 3 ساله اش را با موفقیت به پایان رساند.باآغاز و در اردیبهشت 85 در آستانه جام جهانی به پایان رسید.

در تیم استقلال 84، وحید طالب لو، سید مهدی رحمتی، امیر حسین صادقی، محمود فکری، آگوستین گیلا ئوری، علیرضا منصوریان، اصغر طالب نسب، مرتضی ابراهیمی، حسین کاظمی، سعید لطفی، فرزاد مجیدی، علیرضا اکبرپور، پیروز قربانی، مهدی امیر آبادی، رضا عنایتی، علیرضا واحدی نیکبخت، سبو شهبازیان، شاهین خیری، مرتضی هاشمی زاده، رامین محرم نژاد، مجتبی جباری، سیاوش اکبرپور،  میثم با ئو و پیمان نادری و... حاضر بودند.
امیر قلعه‌نویی هم در این سال سرمربی استقلال بود كه به وعده اش (‌برنامه سه ساله برای قهرمانی ) عمل كرد. دكتر قریب مدیرعامل این تیم بود.
خاطره انگیزه‌ترین دیدار این سال، دیدار پایانی لیگ میان دو تیم استقلال و برق شیراز بود كه استقلال با نتیجه پیروزی كوبنده چهار بر یك برابر حریف در روز اول اردیبهشت سال 85 جشن قهرمانی گرفت. آبی‌ها سال‌ها داغ ناكامی در قدم‌های آخر را چشیده بودند و آن روز برای حمایت تیم شان بسیج شدند. حاصل این اشتیاق جمعیت 200 هزار نفری پشت درب‌های آزادی بود كه به خانه‌های شان راهنمایی شدند چون دیگر جایی در سكوها و دیوارهای آزادی نمانده بود. یك اسب كه هنوز معلوم نشده چگونه وارد محوطه زمین چمن شده بود، نكته خاطره انگیزه مراسم باشكوه اهدای جام شد.
البته یکی از مهمترین اتفاقات دیگر این لیگ در هفته بیست و یک رخ داد که در جریان دیدار سایپا با ذوب آهن، سرمربی تیم اصفهانی به اشتباه 4 بازیکن خارجی را به میدان فرستاد و پس از کش و قوس‌های بسیار در نهایت کمیته انضباطی تنها یک امتیاز آن دیدار که با تساوی بدون گل به پایان رسیده بود را از تیم ذوب آهن کم کرد.
ضمن اینکه در این فصل شکایت تیم صنعت نفت آبادان از تیم راه آهن که در دیوان عدالت اداری مطرح شد و همچنین طولانی شدن مسابقات و برگزاری فینال جام حذفی پس از مسابقات جام جهانی از دیگر اتفاقات مهم این مسابقات بود.
از سوی دیگر در مرحله پلی آف لیگ دسته اول هم تیم‌های پیکان با برتری برابر پگاه و مس کرمان با غلبه بر هما، جواز حضور در لیگ ششم را کسب کردند و تیم‌های قعرنشین لیگ برتر، شموشک و شهید قندی، به دسته پائین‌تر سقوط کردند.
در لیگ سال 84، نفراتی مثل غلامرضا عنایتی و مجتبی جباری از تیم استقلال و جواد نكونام از تیم پاس سه بازیكن برتر مسابقات لیگ این سال بودند.
رضا عنایتی مهاجم تیم فوتبال استقلال با 21 گل زده برای دومین فصل متوالی و سومین بار در لیگ برتر عنوان آقای گلی را به خود اختصاص داد و رکورد آقای گلی تاریخی که با 20 گل در اختیار فرشاد پیوس بود، را شکست. فریدون فضلی با 17 گل و مهدی رجب زاده با 14 گل رده‌های بعدی این جدول را به خود اختصاص دادند.

لیگ پنجم در پنجره ی آمار و ارقام:
تعداد تیم ها: 16 تیم در یک گروه - بازی ها به صورت رفت وبرگشت
تاریخ  شروع مسابقات: پنجشنبه 10/6/1384
تاریخ پایان مسابقات: جمعه 21/2/1385
تعداد بازی ها: 240 بازی
تعداد گل ها: 524 گل
بهترین خط حمله: پاس تهران با 54 گل زده
ضعیف ترین خط حمله: شموشک نوشهر با 19 گل زده
بهترین خط دفاع: استقلال تهران با 17 گل خورده
ضعیف ترین خط دفاع: استقلال اهواز، قندی یزد و راه آهن تهران با 43 گل خورده
بیشترین برد: استقلال و پاس (16 برد)
کمترین برد: شموشک نوشهر و قندی یزد (4 برد)
پرگل ترین بازی:پاس 4-سپاهان 4 (هفته 27)و پاس 7- فولاد 1 (هفته 24)
پنالتی های گل شده: 49 ضربه
بهترین پنالتی زن: علی انصاریان (پرسپولیس)با4  ضربه پنالتی منجر به گل
بهترین پنالتی گیر: وحید طالب لو (استقلال تهران)با مهار 3 ضربه پنالتی
تعداد اخطارها: 912 کارت زرد
بیشترین کارت زرد: فجرشهید سپاسی با 71 کارت زرد
تعداد اخراج ها: 82 مورد
بیشترین کارت قرمز: فولاد خوزستان با 9  کارت قرمز
تیم اخلاق: ملوان انزلی با یک کارت قرمز و 42 کارت زرد
بهترین بازیکن: مجتبی جباری (استقلال تهران)
بیشترین پاس گل:  غلامرضا عیدی زاده (استقلال اهواز)با 12 پاس گل

بهترین گلزنان لیگ برتر چهارم
21 گل: رضا عنایتی (استقلال تهران)
17 گل: فریدون فضلی (استقلال اهواز)
14 گل: مهدی رجب زاده (ذوب آهن اصفهان)
12 گل: جواد کاظمیان (پرسپولیس)
11 گل: علی دایی (صباباتری)و سیاوش اکبرپور (استقلال تهران)
10 گل: حسین بادامکی (ابومسلم)و رسول خطیبی (سپاهان)
9 گل: هادی اصغری (راه آهن)، محمد غلامی (ملوان)و علی انصاریان (پرسپولیس)

.

چهارمین دوره مسابقات لیگ برتر - سال 1383

كوچ جام به سرزمین نخل‌های مقاوم

چهارمین دوره لیگ برتر که از روز دوشنبه بیست و سوم شهریور سال 1383 (13 سپتامبر 2003) آغاز شد، با اضافه شدن 2 تیم و افزایش 4 بازی برای هر یک از تیم‌ها‌، تجربه جدیدی در برگزاری این مسابقات محسوب می شد.
تیم‌های فولاد ، ذوب‌آهن ، استقلال ، پرسپولیس ، استقلال اهواز ، پاس تهران ، ملوان انزلی ، ابومسلم ، صباباتری ، سپاهان ، فجر سپاسی  ، برق شیراز ، سایپا تهران ، شموشك ، پیكان و پگاه تیم‌های حاضر در این دوره بودند.
با اینکه پیش از این سه دوره رقابت های فوتبال (حرفه ای) در ایران برگزار شده بود اما همچنان مسابقات با بی برنامگی برگزار می شد و تیم ها با تعویق ناگهانی رقابت‌ها و مشکلات دیگر دست به گریبان بود.
شکست 2 بر یک پاس مدافع عنوان قهرمانی برابر تیم برق شیراز، توقف استقلال تهران و باخت‌های سنگین پرسپولیس و سپاهان در هفته نخست، بهت عمومی را در جامعه فوتبال به همراه داشت.
در این رقابت‌ها و درحالیکه تیم‌های تهرانی پاس، استقلال و پرسپولیس در حاشیه‌های جنگ رسانه‌ای قرار داشتند، جوانان تیم‌ فولادخوزستان که سال‌ها زیر نظر وینگو بگوویچ و لوکا بوناچیچ تعلیم دیده بودند، توانستند گوی سبقت را از تمام مدعیان ربوده و با هدایت ملادن فرانچیچ، خیلی زود خود را به عنوان مدعی قهرمانی معرفی کنند.
گرچه تا روزهای پایانی لیگ چهارم، ذوب‌آهن‌اصفهان، استقلال تهران و حتی پرسپولیس در تعقیب هم‌تیمی‌های ایمان مبعلی بودند اما فولادی ها در هفته بیست و نهم(ماقبل پایانی) با پیروزی 2 بر یک برابر پگاه و با توجه به توقف ذوب‌آهن در ورزشگاه دستگردی برابر پاس همدان، جشن قهرمانی را در رشت برگزار کردند تا دومین تیم شهرستانی فوتبال ایران(بعد از سپاهان) باشند که جام قهرمانی را بالای سر می برند. فولاد ;که از ابتدای فصل ظهوری خوب داشت با 64 امتیاز قهرمان این دوره از رقابت‌ها شد.
فولاد که با ظهور طوفانی خود در این فصل به برزیل ایران معروف شده بود پس از آن قهرمانی بازیکنان همچون مبعلی، کعبی، میرزاپور، کاملی مفرد، شریفی نسب را به فوتبال ایران معرفی کرد و با قهرمانی اش در لیگ چهارم " هلهله " را به جنوب ایران برد.
در تیم فولاد قهرمان، ابراهیم میرزاپور، میثم سلیمانی، حسین كعبی، جلال كاملی، پیام حاجی نجف، عادل كلاه كج، ایمان مبعلی، یحیی گل محمدی، احمد مومن زاده، نادر احمدی، افشین حاجی پور، امید شریفی نسب، لفته حمیدی و... حاضر بودند و ملادن فرانچیچ سرمربی این تیم بود.
به نوعی این قهرمانی نه تنها به خوزستانی ها بلکه به تمام ایرن خصوصا تیم ملی فوتبال کشورمان نیز تعلق داشت 
یك مربی گمنام كروات به نام بگوویچ ( از استعدادهای ناب فوتبال جنوب چنان تیمی ساخت كه غیر از فتح‌ لیگ و هدیه آن به مردم رنج دیده خطه كارون، تیم ملی را نیز بیمه كرد. هنوز هم بازیكنانی نظیر كعبی، مبعلی، میرزاپور، كلاه كج، شیرین نسب و... در فوتبال ما تعیین كننده هستند البته دستاورد بگوویچ به یك هموطن دیگرش رسیده و او میوه این درخت بارور را چیده.
در جریان این مسابقات مصطفی آجورلو مدیرعامل باشگاه پاس تهران که تیمش یک نیم فصل تلخ را با هدایت مجید جلالی تجربه کرده بود، با استخدام مصطفی دنیزلی مربی مشهور فوتبال جهان و ترکیه، بزرگترین مربی خارجی باشگاهی را پس از انقلاب به خدمت گرفت. ولی این مربی هم نتوانست تیم پاس را بطور کامل از بحران نجات دهد و در نهایت سبزپوشان تهرانی جایگاه ششم لیگ را به خود اختصاص دادند.
البته شاگردان مصطفی دنیزلی در رقابت‌های لیگ قهرمانان آسیا بسیار خوش درخشیدند و با صعود به جمع هشت تیم برتر، نخستین تیم ایرانی نام گرفتند که به مرحله حذفی این مسابقات راه یافت اما شکست دراماتیک برابر العین امارات پایان دوران درخشش پاس تهران که با داشتن ورزشگاه اختصاصی، دو رسانه فعال و امکانات نرم افزاری و سخت افزاری، حرفه ای ترین باشگاه ایران بود.
در انتهای جدول هم تیم‌های پیکان و پگاه به دسته اول سقوط کردند و تیم‌های شهید قندی و راه آهن به عنوان دو تیم برتر لیگ دسته اول، جواز حضور در لیگ برتر پنجم را کسب کردند. البته آخرین دیدار مرحله دوره ای نهایی لیگ دسته اول که بین تیم‌های راه آهن و شهیدقندی برگزار شد و نتیجه عجیب 6 بر صفر به سود شاگردان کریمی در آن رقم خورد، با اعتراض تیم صنعت نفت همراه بود و تا مدتها حاشیه‌های بسیاری را برای این دو تیم و فوتبال باشگاهی ایران به همراه داشت.
نفراتی مثل ایمان مبعلی از فولاد، مهدی رجب‌زاده از ذوب‌آهن و غلامرضا عنایتی از استقلال بهترین بازیكنان حاضر در این دوره از رقابت‌ها بودند.
خاطره انگیزه‌ترین دیدار لیگ چهارم حرفه ای، دیدار فولاد خوزستان با استقلال در تهران بود كه این دیدار را فولاد با نتیجه دو بر یك به سود خود خاتمه داد.
ضمن اینکه در پایان این رقابت‌ها رضا عنایتی از تیم استقلال با 17 گل زده آقای گل شد و پس از وی رسول خطیبی از تیم سپاهان با 15 گل و فریدون فضلی از تیم ابومسلم با 14 گل، در رده‌های دوم و سوم برترین‌ گلزن‌های این مسابقات قرار گرفتند.

لیگ چهارم حرفه ای از دید آمار و ارقام:
تعداد تیم ها: 16 تیم در یک گروه - بازی ها به صورت رفت و برگشت
تاریخ  شروع مسابقات: دوشنبه 23/6/1383
تاریخ پایان مسابقات: دوشنبه 30/3/1384
تعداد بازی ها: 240 بازی
تعداد گل ها: 545
بهترین خط حمله: استقلال تهران با 51 گل زده
ضعیف ترین خط حمله: پگاه گیلان با 17 گل زده
بهترین خط دفاع: ذوب آهن اصفهان با 19 گل خورده
ضعیف ترین خط دفاع: شموشک نوشهر با 49 گل خورده
پرگل ترین بازی: صباباتری 4- برق شیراز 4 (هفته سیزدهم)
بیشترین برد: فولاد خوزستان (19 برد)
کمترین برد: پگاه گیلان (3 برد)
بیشترین تساوی: سپاهان اصفهان (14 تساوی)
بیشترین باخت: پگاه و پیکان (با 16 باخت)
کمترین باخت: استقلال تهران و فولاد خوزستان (با 4 باخت)
بهترین پنالتی زن: عباس آقایی با 3 ضربه پنالتی منجر به گل
بهترین بازیکن: ایمان مبعلی (فولاد خوزستان)
بیشترین پاس گل: جواد کاظمیان (پرسپولیس)با 10پاس گل

برترین گلزنان لیگ چهارم حرفه ای:
20 گل: رضا عنایتی (استقلال تهران)
15 گل: رسول خطیبی (سپاهان)
14 گل: فریدون فضلی (ابومسلم)
12 گل: علی دایی (صباباتری)و ایمان مبعلی (فولاد)
9 گل: آرش برهانی، ایمان رزاقی راد و جواد نکونام (پاس)، مهدی رجب زاده (ذوب آهن)و جواد کاظمیان (پرسپولیس)
8 گل: مهرداد اولادی و سهراب انتظاری (پرسپولیس)، حجت الله زاد محمود (استقلال اهواز)، احمد مومن زاده (فولاد)و فرشید طالبی (فجر سپاسی)

.

سومین دوره مسابقات لیگ برتر - سال 1382

تکرار ضیافت سبز پس از 11 سال

لیگ حرفه ای امسال، آخرین لیگ 14 تیمی در فوتبال ایران بود و از سال 83 لیگ ایران 16 تیمی شد.
سومین دوره لیگ برتر در حالی از تاریخ ششم شهریورماه 1382 آغاز شد که با توجه به تصمیم فدراسیون دادکان در مورد افزایش تعداد تیم‌ها از 14 تیم به 16 تیم از ابتدای لیگ چهارم، قوانین جدیدی در نحوه سقوط و صعود تیم‌ها در نظر گرفته شد، قوانینی که نخستین تغییرات محسوس در ساختار لیگ برتر را رقم زد.
تیم‌های لیگ سوم حرفه‌ای عبارت بودند از:
پاس ، استقلال ، فولاد ، ذوب‌آهن ، پرسپولیس ، سپاهان ، پیكان ، استقلال اهواز ، پگاه گیلان ، ابومسلم ، فجر شهید سپاسی ، برق شیراز ، سایپا  و شموشك نوشهر
پیش از آغاز این مسابقات، اکبر غمخوار مدیرعامل وقت پرسپولیس با اجرایی کردن پروژه حذف پروین که توسط هیئت مدیره این باشگاه تصویب شده بود، ضمن برکناری مربی اسطوره‌ای فوتبال پرسپولیس پس از سال‌ها، وینگو بگوویچ را به عنوان سرمربی جدید این تیم انتخاب کرد.
در این بین تمرینات این تیم با تعداد نفراتی اندک و بازیکنان تستی و در میان انتقاد شدید رسانه‌های گروهی آغاز شد و بازیکنان معترض هم با تشکیل یک گروه ویژه سعی در حمایت از پروین داشتند که بسیاری از آنها به پرسپولیس برگشتند، تعدادی مانند انصاریان مدتها پشت خط ماندند و بازیکنان مشهوری از جمله رهبری فرد و ابوالقاسم پور به تیم پاس پیوستند.
البته اکبر غمخوار با جذب علی دایی که پس از سال‌ها بازی در فوتبال اروپا و امارات به ایران آمد، ساشا ایلیچ، عیسی ترائوره، کاظمیان و یحیی گل محمدی ... تمدید قرارداد با بازیکنان بزرگی از جمله استیلی، باقری، کاویانپور، امامی‌فر و ... زمینه ساز تشکیل تیم پرستاره فوتبال ایران و یکی از پرحاشیه‌ترین تیم‌های تاریخ پرسپولیس شد.
در میان حاشیه‌‌های بسیار پرسپولیس، مصطفی آجورلو مدیرعامل وقت پاس ضمن برکنارکردن محترمانه شاهرخی که در لیگ دوم، پاس را به مقام نایب قهرمانی رسانده بود، مجید جلالی را سرمربی پاس کرد و با به خدمت گرفتن خداداد عزیزی، بهروز رهبری فرد، هاشمی نسب، ابوالقاسم پور و چند بازیکن سرشناس دیگر فوتبال، درسایه حمایت دو رسانه اختصاصی پاس تیمش را به خوبی آماده حضور در لیگ سوم کرد.

از سوی دیگر، محمدحسین قریب که جانشین علی فتح الله زاده در مدیریت استقلال شده بود، هم با برکناری رسمی "رولند کخ"، برای نخستین بار قلعه نویی را سرمربی استقلال کرد. این مربی هم با جذب رضا عنایتی، فابریستیو و گومز و میدان دادن به بازیکنان آینده سازی همچون صادقی و قربانی، استقلال جدیدی را روانه لیگ سوم کرد.
البته امیر قلعه نویی در نخستین سال هدایت آبی پوشان تهرانی، عملکرد بسیار خوبی با این تیم داشت و تا پایان هفته بیست و چهارم (دو هفته مانده به اتمام لیگ) با 48 امتیاز صدرنشین لیگ بود اما در سایه جنگ‌های رسانه‌ای که باشگاه پاس با داشتن دو رسانه، فاتح آن شد، در هفته بیست و پنجم در اهواز برابر همنام خود با نتیجه 2 بر یک شکست خورد تا پاس با پیروزی حساس 4 بر 3 در زمین سپاهان با 49 امتیاز صدرنشین مسابقات شود.
البته بسیاری خصوصا امیر قلعه نویی با اتکا به ارتباط نزدیک و صمیمانه سردار آجورلو و کاظمی سرمربی سپاهان، آن شکست خانگی زردپوشان اصفهانی برابر پاس را به نوعی تبانی دانستند تا زمینه قهرمانی سبزپوشان تهرانی فراهم شود
با توجه به تمام این اتفاقات، در هفته پایانی لیگ سوم در خرداد 83، سبزپوشان تهرانی با پیروزی 5 بر صفر برابر استقلال اهواز، برتری 3 بر 2 استقلال برابر پگاه را تحت الشعاع قراردادند تا در ورزشگاه دستگری و در حضور بیش از 8 هزارتماشاگر، قهرمانی در پرحاشیه ترین لیگ تاریخ فوتبال ایران را جشن بگیرند.ماجرا از این قرار بود که در روز پایانی استقلالی‌ها گوش به بازی همزمان دستگردی اكباتان بودند،‌جایی كه انتظار می‌رفت استقلال اهواز برای اعاده حیثیت خانوادگی‌اش جلوی پاس بایستد و حداقل یك مساوی از سبز‌ها بگیرد اما چشم‌تان روز بد نبیند. آنها كه هفته گذشته برادر را در اهواز متوقف كرده بودند شش گل (!) از پاس خوردند و مجید جلالی معروف به كامپیو‌تر را به قهرمانی رساندند.
به هر حال پاس که برخلاف سپاهان تازه از راه رسیده ، از مدعیان قدیمی قهرمانی در فوتبال ایران محسوب میشد جام سوم حرفه ای را به خانه برد.
در تیم قهرمان این دوره،‌حسن رودباریان،‌نیما نكیسا، محمد نصرتی، خداداد عزیزی، جواد نكونام، بهنام ابوالقاسم‌پور، بهروز رهبری فرد، مهدی‌هاشمی نسب،‌ ایمان رزاقی راد، آرش برهانی و بیژن كوشكی به مربیگری مجید جلالی حضور داشتند.
تیم فوتبال پاس تهران در حالی عنوان قهرمانی لیگ سوم را کسب کرد که در رقابتی نزدیک و پایاپای، استقلال تهران را در فتح این جام ناکام گذاشت و پس از سپاهان اصفهان خود را به عنوان مدعی جدید قهرمانی مطرح کرد.
در این بین سپاهان مدافع عنوان قهرمانی با ناکامی‌هایی که در این مسابقات با آنها روبرو شد و در نهایت به رده ششم اکتفا کرد، قانون نانوشته ناکامی قهرمانان لیگ در لیگ بعدی را شکل داد.
در مسابقات لیگ سوم حرفه‌ای، خداداد عزیزی، جواد نكونام و آرش برهانی از تیم پاس و محمود فكری از استقلال بهترین نفرات بودند.
در مسابقات لیگ 82، دیدار برگشت پاس و پرسپولیس كه طی آن،‌پاس با نتیجه چهار بر سه پرسپولیس را برد،‌جزو بازی‌های شایسته و خاطره انگیز این دوره از رقابت‌ها بود.
در سوی دیگر میدان با تدوین قوانین جدید سقوط و صعود تیم‌ها، سایپا و شموشک تیم‌های قعرنشین لیگ بصورت مستقیم به دسته پائین سقوط نکردند بلکه آنها در مسابقات دوره‌ای برابر تیم‌های شهید قندی یزد و صنعت نفت آبادان(تیم‌های سوم و چهارم لیگ دسته اول) به میدان رفتند.
در این مسابقه دوره ای تیم ساپیا با 3 پیروزی و 9 امتیاز و شموشک با 2 پیروزی، یک شکست و 6 امتیاز سهمیه خود در لیگ برتر را حفظ کردند تا با اضافه شدن صباباتری تهران و ملوان بندرانزلی، تیم‌های قهرمان و نایب قهرمان لیگ دسته اول، تعداد تیم‌های لیگ چهارم از 14 تیم به 16 تیم افزایش پیدا کند.

لیگ سوم حرفه ای از دید آمار و ارقام:
تعداد تیم ها: 14 تیم در یک گروه - بازی ها بصورت  رفت و برگشت
تاریخ شروع مسابقات: پنجشنبه 6/6/1382
تاریخ پایان مسابقات: سه شنبه 22/2/1383
تعداد بازیها: 182 مسابقه
تعداد گلها: 456 گل
بیشترین برد: پاس تهران (15 برد)
کمترین برد: سایپا تهران (3 برد)
بیشترین تساوی: سایپا تهران (12 تساوی)
بیشترین باخت: شموشک نوشهر (14 باخت)
کمترین باخت: استقلال تهران و پاس (3 باخت)
بهترین خط حمله: پاس تهران با 48 گل زده
ضعیف ترین خط حمله: شموشک نوشهر با 19  گل زده
بهترین خط دفاع: فولاد خوزستان با 22 گل خورده
ضعیف ترین خط دفاع: برق شیراز با 47 گل خورده
پرگل ترین بازی:پرسپولیس 8- پگاه گیلان2 (هفته اول)
بیشترین داوری: جلال مرادی (18 بار)
بیشترین کمک داوری: حسین نجاتی (20 بار )
تعداد کارت های قرمز: 62 کارت 
تعداد کارت های زرد:673 
تیم اخلاق: ابومسلم خراسان (25 کارت زردو1 کارت قرمز) 
بیشترین پاس گل: رضا عنایتی با 7 پاس گل 
بهترین پنالتی زن: ادموند بزیک(سپاهان) با 5 پنالتی منجر به گل

برترین گلزنان لیگ سوم حرفه ای:
15 گل: علی دایی (پرسپولیس)
12 گل: آرش برهانی (پاس)
11 گل: رضا عنایتی (استقلال تهران)
10 گل: جواد نکونام (پاس)
9 گل: خداداد عزیزی (پاس)، مهدی رجب زاده (ذوب آهن)، امیر خلیفه اصل (استقلال اهواز) و ایمان رزاقی راد(ابو مسلم)
8 گل: پژمان نوری (پگاه گیلان)، ایمان مبعلی (فولاد)، آدریانو آلوز (استقلال اهواز)، محسن بیاتی نیا (پاس) و رسول خطیبی (سپاهان)

.

دومین دوره مسابقات لیگ برتر - سال 1381

دور افتخار قهرمان بر فراز کالسکه زرد!

در سال 81، دومین دوره رقابتهای فوتبال لیگ برتر باشگاههای ایران از آبان ماه شروع شد و در تیر ماه سال 82 به پایان رسید. مسابقات بار دیگر با شركت 14 تیم برگزار شد.تیم‌های حاضر در لیگ دوم حرفه‌ای عبارت بودند از:
سپاهان ، پرسپولیس ، پاس ، فجر شهید سپاسی ، پیكان ، سایپا ، فولاد ، ذوب‌آهن ، استقلال ، برق شیراز ، استقلال اهواز ، ابومسلم ، صنعت نفت  و ملوان
دومین دوره لیگ برتر از روز 25 مهرماه 1381 (17 اکتبر سال 2002) و با برگزاری دیدار تیم‌های استقلال تهران و پاس همدان در ورزشگاه آزادی بصورت رسمی آغاز شد، دیداری که با برتری 3 بر یک آبی پوشان تهرانی همراه شد. البته در اواسط دومین دوره مسابقات فوتبال لیگ برتر باشگاه‌های کشور ورزشگاه آزادی برای بازسازی تعطیل شد. این اتفاق برگزاری دومین دوره رقابت‌های لیگ برتر را تحت الشعاع قرارداد و در نهایت ورزشگاه تختی میزبان دیدارهای سرخابی‌ها شد.
در آن سال و در حالیکه تیم‌های پرسپولیس و استقلال تهران به علت برگزاری مسابقات خود در چمن نامطلوب ورزشگاه تختی دچار افتی محسوس شده بودند، مردان زردپوش اصفهان با هدایت فرهاد کاظمی، از سایر رقیبان سبقت گرفتند و رکوردی قابل قبول را از خود در این مسابقات به ثبت رساندند.
سپاهان اصفهان که نتایج بسیار خوبی را در این رقابت‌ها کسب کرده بود، در هفته بیست و سوم با متوقف کردن پرسپولیس در تهران و درحالیکه 3 هفته به پایان لیگ دوم باقیمانده بود، قهرمانی را برابر دیدگان تماشاگران تیم سرخپوش جشن گرفت. این تیم با هدایت مربی جوان خود فرهاد کاظمی با اختلاف 7 امتیاز نسبت به تیم دوم جدول رده بندی، دومین جام قهرمانی لیگ برتر را به خانه ببرد.
دور افتخار زدن بر روی کالسکه در جشن قهرمانی لیگ دوم، یکی از جالب‌ترین اتفاقات ادوار مختلف لیگ برتر بود که سپاهانی‌ها پس از پایان رسمی مسابقات در ورزشگاه نقش جهان اصفهان آن را به نمایش گذاشتند. این تیم از آن زمان به بعد خود را به عنوان یکی از قطب‌های فوتبال کشور مطرح کرد و به عنوان قطب سوم قهرمانی در لیگ برتر مطرح شد. سپاهان اصفهان اولین قهرمان شهرستانی لیگ حرفه ای ایران بود كه با فاصله‌ای قابل توجه عنوان قهرمانی را به خود اختصاص داد.

در پایان این مسابقات تیم فوتبال سپاهان با 52 امتیاز از 26 بازی (16 برد، 4 تساوی، 6 باخت، 47 زده و 27 خورده) عنوان قهرمانی را از آن خود کرد.
در تركیب سپاهان قهرمان، آرمناك پطروسیان، رضا حسن زاده، مجید بصیرت، مسعود خادمی، محرم نوید‌كیا، محمود كریمی، لئون استپانیان، اصغر طالب‌نسب، ادموند بزیك، فرهاد بهادرانی و... به مربیگری فرهاد كاظمی حاضر بودند.
تیم‌های پاس با 45 امتیاز، پرسپولیس با 44 امتیاز، فجرسپاسی با 42 امتیاز و پیکان با 37 امتیاز به ترتیب در رده‌های دوم تا پنجم قرار گرفتند.
ضمن اینکه استقلال با هدایت "رولند کخ" آلمانی به رده نهم دست یافت تا به بدترین نتیجه اش در رده بندی رقابت‌های لیگ کشوری تا آن روز دست یابد.
در مسابقات لیگ دوم حرفه‌ای،‌نفراتی چون محرم نوید‌كیا و ادموند بزیك از سپاهان و جواد نكونام از پاس بهترین نفرات بودند.
دیدار استقلال و سپاهان كه با پیروزی سه بر دو سپاهان به پایان رسید را می‌توان خاطره‌انگیز‌ترین مسابقه این سال لیگ دانست.
از سوی دیگر یک اتفاق جالب دیگر در انتهای جدول رخ داد و از بین 3 تیم پایانی که هم امتیاز بودند، به خاطر تفاضل گل کمتر دو تیم به دسته پائین‌تر سقوط کردند.
از بین تیم‌های فوتبال ابومسلم مشهد، صنعت نفت آبادان و ملوان بندرانزلی هم که امتیازات مشابه 26 را کسب کرده بودند، ابومسلم با تفاضل 4- در لیگ ماند اما تیم‌های صنعت نفت با تفاضل 9- و ملوان بندرانزلی با تفاضل 17- به دسته پائین‌تر سقوط کردند.
ادموند بزیک مهاجم مطرح سرخپوشان هم که به سپاهان اصفهان پیوسته بود، در پایان این مسابقات با به ثمر رساندن 12 گل، عنوان آقای گل این رقابت‌ها را از آن خود کرد.

.

اولین دوره مسابقات لیگ برتر - سال 1380

سلطان سنتی لیگ مدرن را فتح كرد

در زمان آغاز ریاست صفایی فراهانی در فدراسیون فوتبال آیین نامه ای با هدف پیشرفت فوتبال باشگاهی در ایران تدوین و تصویب شد اما تعدادی از آئین نامه‌های در نظر گرفته شده برای برگزاری این لیگ پس از گذشت چندین  سال همچنان جنبه اجرایی به خود نگرفته بود که در سومین سال ریاست ایشان در فدراسیون مورد تصویب نهایی قرار گرفت تا از اوایل دهه 80  اولین دوره لیگ حرفه ای فوتبال ایران در زمان تصدی ریاست محسن صفایی فراهانی پس از سالها كش و قوس و دیركرد و انتقادات و پیشنهادات شروع و آغاز به كار كرد. براساس تصویب مسوولا ن اجرایی این رقابت‌ها اولین دوره لیگ برتر باید با حضور 14 تیم آغاز می‌شد،پس 12 تیم آخرین دوره جام آزادگان بدون سقوط دو تیم آخر به دسته پایین تر، به اضافه دو تیم ملوان و ابومسلم که از زیر گروه صعود کرده بودند، باید تیم‌های حاضر در این رقابت ها را تشکیل می‌دادند.
سازمان لیگ برتر ایران نیز به همت صفایی فراهانی – دكتر خبیری – عرفانیان دانشور – دكتر محمد دادكان – محمد رنجبر – علیرضا كرد ( مدیر روابط عمومی سازمان ) – ترابیان – غفاری و تنی چند از كارشناسان و پرسنل فدراسیون فوتبال و سازمان تربیت بدنی تاسیس شد و آغاز به كار كرد .
از مهر ماه سال 80، مسابقات لیگ حرفه‌ای رسما در ایران فعالیت خود را آغازكرد. تیم‌های لیگ رسما اعلام حرفه‌ای گری كردند.دراولین دوره،نارسایی های بسیاری به چشم می آمد اما به هر حال آغاز حركت به نوع خود جالب بود و علیرغم مسائل ریز و درشت و ناهماهنگی های كلان با سایر لیگ های حرفه ای  مسابقات لیگ اول با شركت 14 تیم در 26 هفته آغاز شد.

در اولین دوره لیگ برتر كه با شركت 14 تیم آغاز شد تیمهای زیر حضور داشتند :
1- پیروزی 2- پاس  3- استقلال 4- سایپا  5 – پیكان  6 – سپاهان  7 – ذوب آهن اصفهان     8 – فجر سپاسی شیراز 9 – برق شیراز    10 – تراكتور سازی تبریز  11- ملوان بندر انزلی       12- استقلال رشت    13 - فولاد خوزستان
مربیان حاضر در لیگ برتر سال 80 ( اولین دوره )1–پیروزی ( علی پروین )      8 –فجر سپاسی ( غلامحسین پیروانی )2–استقلال ( منصور پورحیدری )      9 –برق شیراز ( اصغر شرفی )   3–پاس ( همایون شاهرخی )10 –تراكتور سازی ( محمود یاوری – شیخ لاری )4 –سایپا ( محمد مایلی كهن )       11 –ابومسلم ( فرهاد كاظمی )5–پیكان ( حمید علیدوستی )12–فولاد خوزستان (‌وینگو بگوویچ )6–سپاهان ( استانكر پوكله كویچ )   13 – استقلال رشت ( ناصر حجازی )‌7 –ذوب آهن ( بهرام عاطف ) 14 –ملوان ( محمد احمد زاده )‌
سرانجام پس از 26 هفته تلاش ، تیم پرسپولیس تهران با کسب 49 امتیاز به مقام قهرمانی رسید و استقلال تهران نایب قهرمان شد. قهرمانی پرسپولیس در این بازی ها به شکلی عجیب!! رقم خورد.در حالی که استقلال تا هفته ماقبل پایانی با دو امتیاز از پرسپولیس پیش بود درهفته آخر با یک گل مغلوب میزبان خود ملوان شد تا پرسپولیس به لطف پیروزی یک برصفر در خانه برابر فجرسپاسی با 49 امتیاز قهرمان اولین دوره این رقابت ها نامیده شود.
در هشتمین قهرمانی تیم فوتبال پرسپولیس، نفراتی چون داوود فنایی، محمدرضا جونكی زاده، فرشید كریمی، افشین پیروانی، بهروز رهبریفر، علی انصاریان، حسن خانمحمدی، پژمان جمشیدی،حامد كاویانپور، رضا جباری، پایان رافت،محمد برزگر، امیر حسین اصلانیان و... با مربیگری علی پروین حاضر بودند.
در مسابقات لیگ اول حرفهای، نفراتی مثل حامد كاویانپور از پرسپولیس، ابراهیم میرزاپور از فولاد و علی سامره از استقلال بهترین نفرات بودند. دیدار ملوان و استقلال در روز هفتم خرداد سال 81 خاطره انگیزترین بازی سال بود. در این دیدار ملوان، استقلال را شكست داده و قهرمانی را در لیگ اول از تیم استقلال گرفت.
در این دوره لیگ برتر رضا عنایتی از تیم ابومسلم مشهد با به ثمر رساندن گلهای بیشتر عنوان آقای گلی اولین لیگ حرفه ای ایران را كسب كرد .

تیم فولاد خوزستان با رهبری بگویچ در لیگ برتر به عنوان سومی و بهترین شهرستان دست یافت .
در پایان لیگ دوره اول دو تیم استقلال رشت و تراكتور سازی از انتهای جدول و به علت كسب نتایج ضعیف به دسته پائین تر ( لیگ  آزادگان ) كشور سقوط كردند و در ادامه دو تیم صدرنشین لیگ آزادگان یعنی ( استقلال اهواز به مربیگری فیروز كریمی ) و صنعت نفت آبادان به مربیگری ابراهیم قاسمپور به لیگ برتر و دسته اول كشور در سال 81 صعود كردند .
شاید بتوان ماراتن سرخابی تا لحظه آخر را بزرگترین سوژه این دوره قلمداد کرد.پرسپولیسی ها بدون مدیر عامل هر روز بهانه میگرفتند كه از لیگ كنار میكشند اما هر هفته با وساطت استانداری، فدراسیون، شورای تامین،سازمان ورزش و برخی وزارتخانهها ادامه میدادند تا اینكه روز آخر و در یك بازی مشكوك استقلال در انزلی یك بر صفر باخت و پرسپولیس در آزادی با یك گل فجر سپاسی را برد و در كمال ناباوری قهرمان شد. پور حیدری هنوز هم دلیل آن همه توپ گل نشده تیمش را نمیداند.

لیگ اول حرفه ای از دید آمار و ارقام:
تاریخ  شروع مسابقات : 11 آبان ماه 1380 (4 نوامبرسال 2001)
تاریخ پایان مسابقات :  7 خرداد ماه 1381 (28 می سال 2002)
تعداد بازی های انجام شده : 182 مسابقه
تعداد گل های زده شده :382 گل
میانگین گل در هر بازی: 09/2 گل در هر بازی
بهترین خط حمله : ابومسلم با40 گل زده
ضعیف ترین خط حمله : تراکتور سازی تبریز با 12 گل زده
بهترین خط دفاع : فجر سپاسی شیراز با 20 گل خورده
ضعیف ترین خط دفاع : استقلال رشت  با 44 گل خورده
بیشترین پیروزی : استقلال و پرسپولیس با 13 برد
بیشترین باخت : استقلال رشت با 16 باخت
کمترین باخت : پرسپولیس و پاس با 3 باخت
پرگل ترین بازی : ابومسلم مشهد 9- استقلال رشت 2
بهترین تیم شهرستانی: فولاد خوزستان

.

مسابقات جام آزادگان - سال 1379

قهرمانی اساطیری استقلال

باز هم كاهش در تعداد تیم‌ها!!! لیگ دهم آزادگان در سال 79 با شركت 12 تیم از پنج شنبه سیزدهم مرداد ماه 1379 آغاز و تا پنج شنبه سی ام فروردین ماه 1380 به طول انجامید.12 تیم در یک گروه بصورت رفت و برگشت با هم بازی کردند و مسابقات 22 هفته طول کشید.در کل 132 بازی برگزار شد و بطور میانگین 2/4 گل در هر بازی به ثمر رسید.نهایتا استقلالی ها با 50 امتیاز و بالاتر از پرسپولیس 46 امتیازی به مقام نخست دست یافتند تا آخرین جام این مسابقات به کلکسیون افتخارات این باشگاه اضافه شود.آنها با 52 گل زده بهترین خط حمله لیگ را نیز دارا بودند تا جایی که با برد شش بر یک مقابل استقلال رشت پر گل ترین بازی لیگ امسال را رقم زدند.استقلال با 15 برد  و 2 باخت از 22 بازی یك قهرمانی با اقتدار و ایده‌آل را در این سال به دست آورد.
در تركیب استقلال قهرمان،‌‌ هادی طباطبایی، پرویز برومند، محمد نوازی، جواد زرینچه، ستار همدانی، علیرضا نیكبخت، ید‌ا... اكبری، سیروس دین محمدی، علیرضا اكبر‌پور،‌علی سامره، محمود فكری، فرهاد مجیدی، مهدی‌هاشمی‌نسب، سهراب بختیاری‌زاده و... با مربیگری منصور پور حیدری حاضر بودند.
تیم‌های آخرین لیگ آزادگان عبارت بودند از:
استقلال ، پرسپولیس ، سایپا ، ذوب‌آهن ، پیكان ، پاس ، سپاهان ، فولاد ، فجر شهید سپاسی ، استقلال رشت ، برق شیراز ، تراكتور‌سازی.
در مسابقات لیگ دهم، مهدی‌هاشمی‌نسب و علی سامره از تیم استقلال و علی كریمی از پرسپولیس بهترین بازیكنان سال انتخاب شدند.
بهترین گل زنان این دوره را نیز رضا صاحبی (ذوب آهن) با 14 گل ، علی سامره (استقلال تهران) با 13 گل ، رضا استواری (ذوب آهن)، امیر وزیری (فجر سپاسی) و امیرحسین سلامی بخش (استقلال رشت) با 8 گل و بهروز رهبری فرد (پرسپولیس) فرامرز فاطمی (فجر سپاسی) با 7 گل تشکیل میدادند.
از سوژه های جالب این دوره میتوان به گل مهدی‌هاشمی‌نسب به عابد‌زاده در داربی برگشت اشاره کرد.بازی دی ماه سال 79 پرسپولیس و استقلال كه طی آن دو تیم به تساوی دو بر دو برابر هم دست یافتند مهدی‌هاشمی‌نسب به احمدرضاعابد‌زاده گل زد كه آن دیدار معروف‌ترین بازی این سال بود.‌هاشمی‌نسب قبلا با پیراهن پرسپولیس چهار گل به تیم استقلال زده بود!
همانگونه که گفته شد دوره دهم آخرین دوره برگزاری جام آزادگان در سطح اول فوتبال ایران بود و پس از آن از اوایل دهه ۸۰ شاهد برگزاری لیگ حرفه‌ای در ایران بودیم.

.

مسابقات جام آزادگان - سال 1378

ادامه سلطه پرسپولیس با سلطان

در لیگ سال 78، یعنی لیگ نهم آزادگان، از تعداد تیم‌های حاضر در لیگ كاسته شد. 14 تیم در این رقابت‌ها شركت داشتند.
پرسپولیس ، استقلال ، فجر شهید سپاسی ، سپاهان اصفهان ، ذوب‌آهن ، تراكتور‌سازی ، پاس ، بهمن ، سایپا ، فولاد ، ابومسلم ، صنعت نفت ، چوكاتالش ، ایرسوتر نوشهر تیم های حاضر در لیگ نهم آزادگان بودند.
مسابقات از بیست و دوم مرداد ماه 78 شروع شد و به چهارم خرداد ماه 79 ختم شد.(مسابقات در 26 هفته برگزار شد.)پرسپولیس که در این فصل نیز شانس نخست قهرمانی به شمار میرفت همچنان نامش لرزه بر اندام سایر تیم ها می انداخت.
بازیکنانی مثل احمدرضا عابد‌زاده، داوود فنایی، علی انصاریان، مهدی‌هاشمی‌نسب، بهروز رهبری‌فردا، علیرضا امامی‌فر، اسماعیل حلالی، محمد برزگر،‌هادی مهدوی‌كیا، حمید استیلی، بهنام سراج، ادموند بزیك، افشین پیروانی، علی كریمی، حامد كاویانپور و... با مربیگری علی پروین از پرسپولیس تیمی ساخته بودند که 23 بازی بدون باخت  صدر جدول را رها نمیکرد.پرسپولیس آنقدر امتیاز جمع كرده بود كه دیگر نیاز به برد نداشت، نفت هم در لبه پرتگاه بود. هفته بیست و چهارم بدون علی پروین و با هدایت ناصر ابراهیمی تیم پرسپولیس به آبادان رفت و سه بر صفر در گرمای جنوب بازی را باخت. حد نصاب عجیبی در لیگ ایران برای یك تیم بدون باخت ثبت شد و اگر پروین می‌خواست این ركورد ادامه هم پیدا می‌كرد.
مهاجمان پرسپولیس با 45گل بهترین لقب بهترین خط حمله لیگ را تصاحب کرده بودند.بیشترین برد (15 برد) و کمترین باخت ( 2باخت) هم از آن قرمزها بود.با همه این تفاسیر تیمی بجز پرسپولیس نمیتوانست قهرمان باشد.چهارمین قهرمانی پرسپولیس در جام آزادگان و هفتمین قهرمانی آن ها در لیگ ایران در چهارم خرداد ماه 79 رقم خورد تا بار دیگر پرسپولیس حسرت انصراف اجباری از لیگ در سال 76 را بخورد.اگر پرسپولیس در آن سال انصراف نمیداد به طور حتم قهرمان میشد و با پنج قهرمانی پیاپی در لیگ رکورردی جاودانه را در فوتبال ایران و آسیا رقم میزد.
بازی روز دوم مهر ماه سال 78 یكی از نبرد‌های خاطره انگیز این سال بود. در این بازی پرسپولیس با دو یار اخراجی برابر حریف با نتیجه صفر - صفر مساوی كرد.
در مسابقات لیگ نهم آزادگان بار دیگر علی كریمی و مهدی‌هاشمی‌نسب جزو بازیكنان برتر و نخبه بودند، البته‌هادی طباطبایی، دروازه‌بان استقلال هم یكی از مردان برتر این سال بود و با عکس العمل های دیدنی خود از عوامل اصلی نائب قهرمانی استقلال بود.

.